Koźmin

Koźmin

► Prastara i nowsza historia:

♦ Koźmin – według Czesława Kempińskiego nazwa pochodzi od imienia Kosma, Kośma lub Kuźma. Przypuszczać należy, że w okresie kopalnictwa rudnego w XVI w. mieszkał w Balinie kopacz rudy imieniem Kosma. Takich kopaczy między Byczyną a Balinem było kilkunastu. Inny Kosma był kaletnikiem w Chrzanowie – wyrabiał uprząż ze skóry i siodła dla koni kasztelana Ligęzy. Mógł to być ten sam człowiek, który szukał rudy galenowej na polach pod Korzeńcem. Ów Kosma własnym sprzężajem odwoził urobek do Kleparza (kiedyś osobna miejscowość, obecnie dzielnica Krakowa), gdzie żyli liczni płatnerze królewscy, tacy jak: Jurga – mistrz nad mistrze, Smalcerz spod Rudnej, Walenty z Rozdzienia i inni.
♦ Koźmin – podobnie jak Cezarówka Górna – jest częścią parafii Chrystusa Króla z kościołem parafialnym położonym w Balinie. W przeszłości Jaworzno należało w całości do archidiecezji krakowskiej; obecnie większa część Jaworzna należy do archidiecezji sosnowieckiej, z wyjątkiem oczywiście Koźmina, Cezarówki i Dębu, który należy do parafii Przemienienia Pańskiego w Libiążu.

► Charakterystyczne obiekty i miejsca:

♦ Góra Łazy (333,4 m n.p.m.) – „Łazy” to nazwa miejscowa o niejasnej etymologii; może pochodzić od słowa „łazić” (oznaczałaby wówczas przełaz, przejście) lub od „łaziwa” – przyrządu ułatwiającego bartnikom wchodzenie na drzewa bartne;
♦ Kapliczka murowana, prawdopodobnie z pocz. XIX w. (ok. 1830 r.), sklepiona kolebkowo, dach dwuspadowy, absyda zaokrąglona, we wnętrzu obraz ludowy Matki Boskiej Częstochowskiej, ul. Jesienna;

bibliografia