Siłownia
Siłownia 
► Prastara i nowsza historia:
♦ Siłownia – to inaczej elektrownia. Dziś ta nazwa już nieco zanikła, ale dawniej mawiało się „jadę na Siłownię”; oczywiście każdy jaworznianin wiedział, że chodzi o tereny w okolicach Elektrowni „Jaworzno II” (obecnie elektrociepłowni). Współcześnie dość często używa się tego określenia w znaczeniu: siłownia wiatrowa, siłownia słoneczna.
♦ Siłownia to: Osiedle Energetyków, Kolonia Artur, Elektrownia „Jaworzno II”, Elektrownia „Jaworzno III” oraz dawne Osiedle Awaryjne i okolice ww. miejsc.
♦ Osiedle Awaryjne obecnie nie istnieje – zostało wysiedlone na przełomie lat 2012–2013. Powód – budowa nowoczesnego bloku energetycznego o mocy 910 MW.
♦ Osiedle Energetyków położone jest w okolicach Elektrowni II, tworzącej wraz z Elektrownią III i Nowym Jaworznem część Grupy Tauron S.A. – Tauron Wytwarzanie S.A. Oddział Jaworzno.
♦ Elektrownia „Jaworzno II” zbudowana została jako sztandarowa inwestycja PRL w okresie Planu Sześcioletniego; była pierwszym nowym, powojennym zakładem przemysłowym Jaworzna. Elektrownia oprócz energii wytwarza także ciepło, dlatego często nazywana jest elektrociepłownią. Elektrownię zaczęto budować w latach okupacji hitlerowskiej. Po wojnie plany elektrowni zaginęły, dlatego sporządzono je od podstaw w Leningradzie. Część historyków twierdzi, że plany wcale nie zaginęły, ale je po prostu „ruscy” zabrali, wywieźli i skopiowali, podpisując się pod nowym projektem jako swoim.
♦ Elektrownia „Jaworzno III” zbudowana została w latach 70. XX w. jako jedna z najnowocześniejszych elektrowni na świecie opalanych węglem kamiennym.
♦ Osiedle Awaryjne, jak i Energetyków, zostały wybudowane dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych pracowników tutejszej elektrowni.
♦ Wesołe Miasteczko to nazwa dawnych Domów Młodego Górnika; później przyjęła się także jako nazwa własna terenów w pobliżu Elektrowni II, gdzie takie domy i internaty się znajdowały.
Żartobliwa nazwa „Wesołe Miasteczko”, określająca osiedle przy elektrowni z czasów jej budowy, nadana przez mieszkańców Jaworzna, pochodzi niewątpliwie od warunków życia, jak i „charakteru ich mieszkańców”. Wieczna hulanka, wolność i swawole to podobno dobre określenie tego miejsca w tamtych czasach. Osiedle było odizolowane, odległe od centrum miasta o kilka kilometrów, a jego mieszkańcy znaleźli się tu niejednokrotnie z zupełnie przypadkowych powodów. Budynki i baraki, w których mieszkali, miały w większości charakter prowizoryczny, tymczasowy, co odzwierciedlało trudną sytuację mieszkaniową w mieście.
Jak wspomniał śp. pan Franciszek w swoim pamiętniku (a dowcip miał przedni): (...) „Dzisiaj ta nazwa – Wesołe Miasteczko – staje się śmieszna i nie wiadomo, po co rodzime brukowce i bardziej poczytne pisma dalej ciągną tę farsę nazewnictwa; przecież Lenin i Stalin już nie żyją, a i Gierek pewnie pęka w »niebiosach« lub »czorcim kotle« po pachy ze śmiechu, myśląc – Wesołe Miasteczko bez karuzel... buachacha... i tak na okrągło... A tak poważnie: używanie starych nazw, mapek i niektórych niezrozumiałych podziałów miasta rodem z czasów PRL nie tylko nie jest dobrze postrzegane przez mieszkańców miasta, ale i czasami niestosowne; nie wspomnę, że prowadzą one do ciągłych ich podziałów. Wiadomo, o politykę to się można spierać, ale o pierdoły raczej nie warto! Jak mawiają – z »głupim« nikt jeszcze nie wygrał, bo on swojego rozumu po prostu nie ma! A mądrze powie, jak się pomyli!”.
♦ W latach 1970–1974 mieszkali tu uczniowie ZSG narodowości wietnamskiej. Około 180 ukończyło ZSG w Jaworznie i po wyjeździe do ojczyzny pracowali jako górnicy w kopalniach Wietnamu.
♦ Siłownia to: Osiedle Energetyków, Kolonia Artur, Elektrownia „Jaworzno II”, Elektrownia „Jaworzno III” oraz dawne Osiedle Awaryjne i okolice ww. miejsc.
♦ Osiedle Awaryjne obecnie nie istnieje – zostało wysiedlone na przełomie lat 2012–2013. Powód – budowa nowoczesnego bloku energetycznego o mocy 910 MW.
♦ Osiedle Energetyków położone jest w okolicach Elektrowni II, tworzącej wraz z Elektrownią III i Nowym Jaworznem część Grupy Tauron S.A. – Tauron Wytwarzanie S.A. Oddział Jaworzno.
♦ Elektrownia „Jaworzno II” zbudowana została jako sztandarowa inwestycja PRL w okresie Planu Sześcioletniego; była pierwszym nowym, powojennym zakładem przemysłowym Jaworzna. Elektrownia oprócz energii wytwarza także ciepło, dlatego często nazywana jest elektrociepłownią. Elektrownię zaczęto budować w latach okupacji hitlerowskiej. Po wojnie plany elektrowni zaginęły, dlatego sporządzono je od podstaw w Leningradzie. Część historyków twierdzi, że plany wcale nie zaginęły, ale je po prostu „ruscy” zabrali, wywieźli i skopiowali, podpisując się pod nowym projektem jako swoim.
♦ Elektrownia „Jaworzno III” zbudowana została w latach 70. XX w. jako jedna z najnowocześniejszych elektrowni na świecie opalanych węglem kamiennym.
♦ Osiedle Awaryjne, jak i Energetyków, zostały wybudowane dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych pracowników tutejszej elektrowni.
♦ Wesołe Miasteczko to nazwa dawnych Domów Młodego Górnika; później przyjęła się także jako nazwa własna terenów w pobliżu Elektrowni II, gdzie takie domy i internaty się znajdowały.
Żartobliwa nazwa „Wesołe Miasteczko”, określająca osiedle przy elektrowni z czasów jej budowy, nadana przez mieszkańców Jaworzna, pochodzi niewątpliwie od warunków życia, jak i „charakteru ich mieszkańców”. Wieczna hulanka, wolność i swawole to podobno dobre określenie tego miejsca w tamtych czasach. Osiedle było odizolowane, odległe od centrum miasta o kilka kilometrów, a jego mieszkańcy znaleźli się tu niejednokrotnie z zupełnie przypadkowych powodów. Budynki i baraki, w których mieszkali, miały w większości charakter prowizoryczny, tymczasowy, co odzwierciedlało trudną sytuację mieszkaniową w mieście.
Jak wspomniał śp. pan Franciszek w swoim pamiętniku (a dowcip miał przedni): (...) „Dzisiaj ta nazwa – Wesołe Miasteczko – staje się śmieszna i nie wiadomo, po co rodzime brukowce i bardziej poczytne pisma dalej ciągną tę farsę nazewnictwa; przecież Lenin i Stalin już nie żyją, a i Gierek pewnie pęka w »niebiosach« lub »czorcim kotle« po pachy ze śmiechu, myśląc – Wesołe Miasteczko bez karuzel... buachacha... i tak na okrągło... A tak poważnie: używanie starych nazw, mapek i niektórych niezrozumiałych podziałów miasta rodem z czasów PRL nie tylko nie jest dobrze postrzegane przez mieszkańców miasta, ale i czasami niestosowne; nie wspomnę, że prowadzą one do ciągłych ich podziałów. Wiadomo, o politykę to się można spierać, ale o pierdoły raczej nie warto! Jak mawiają – z »głupim« nikt jeszcze nie wygrał, bo on swojego rozumu po prostu nie ma! A mądrze powie, jak się pomyli!”.
♦ W latach 1970–1974 mieszkali tu uczniowie ZSG narodowości wietnamskiej. Około 180 ukończyło ZSG w Jaworznie i po wyjeździe do ojczyzny pracowali jako górnicy w kopalniach Wietnamu.
► Charakterystyczne obiekty i miejsca:
♦ Elektrociepłownia „Jaworzno II” – Tauron S.A. (d. PKE S.A. Jaworzno III, także Zespół Elektrowni Jaworzno), ul. Energetyków 15;
♦ Elektrownia „Jaworzno III” – Tauron S.A. (d. PKE S.A. Jaworzno III), ul. Promienna 51;
♦ Elektrownia „Nowe Jaworzno” 910 MW – Tauron S.A., ul. Dobrej Energii 11;
♦ Knauf Jaworzno III Sp. z o.o., ul. Promienna 51;
♦ Kolonia Ryszard – nazwa pochodzi od budowanego tu przez Niemców w czasach okupacji hitlerowskiej głębinowego szybu kopalni „Rychard”. Kopalnia miała dostarczać węgiel pobliskiej elektrowni „Wilhelm”, czyli późniejszej Elektrowni „Jaworzno II”. Obecnie Kolonia Ryszard to w zasadzie jeden prawie 90-letni budynek, należący do zasobów Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych. Mieszka tutaj około 10 osób.
♦ Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Transprzęt Jaworzno III” Sp. z o.o., stacja paliw;
♦ „ZRE Katowice”, ul. Martyniaków 7;
♦ Strzelnica sportowa Hubertech (d. PKE S.A.), ul. Energetyków 2A;
bibliografia
Edition III AD 2009