Dąb - Kaplica

Dąb - ciekawostki

► Kronika życia religijnego i budowy kaplicy w Dębie:

♦ Ślady uczestnictwa mieszkańców Dębu w życiu parafii znajdują się w zapisach ksiąg parafialnych. Z przekazów ustnych wiadomo, że dębianie zawsze uczestniczyli w pracach parafii i włączali się bądź to czynem, bądź ofiarą w działania przez nią prowadzone. Mimo znacznej odległości od kościoła parafialnego mieszkańcy Dębu czynnie wspierali budowę nowego kościoła oraz cmentarza, co potwierdza kronika śp. Stanisława Porwita:
„A także mieszkańcy nigdy nie żałowali grosza na cele kościelne. Jak wynika z moich wypisów z ksiąg gminnych, płacono na nowy kościół w Libiążu 140 000 koron. Dla organisty 200 koron rocznie przez 10 lat, od 1902 do 1912 roku. Na pensję organiście płacono z gminy Dąb 12 koron i 35 halerzy. W roku 1897 złożono na reperację organów jeszcze w starym, drewnianym kościółku 8 złotych reńskich i 55 centów (15 X). Dnia 20 VIII 1889 r. złożono na reperację murów dookoła kościoła 4 florenów i 25 centów”.
♦ 2 marca 1900 roku Dąb wysyła do Libiąża pełnomocnika w sprawie budowy kościoła – był nim śp. Jan Pacwa.
♦ Zarówno przed I wojną światową, jak i w okresie międzywojennym prawie cała ludność, nie patrząc na odległość, uczestniczyła we wszystkich nabożeństwach niedzielnych i świątecznych. Znana jest przynależność kobiet do III Zakonu oraz do Arcybractwa Straży Honorowej. Również w okresie przedwojennym na terenie Dębu istniały Róże dziewcząt, niewiast i mężczyzn.
♦ Ściślejsze związki z kościołem parafialnym nastąpiły z chwilą otwarcia w Dębie czteroklasowej szkoły powszechnej. Miało to miejsce w roku 1910 (wcześniej niektóre dzieci uczęszczały do szkoły w Jeleniu). Prawdopodobnie od tej pory prowadzone były w szkole lekcje religii. Gospodarze posiadający konie zobowiązani byli do przywożenia i odwożenia księdza z Libiąża.
♦ Częste były przypadki, że ksiądz, szczególnie ksiądz kanonik Franciszek Flasiński, w okresie letnim przychodził na lekcje religii piechotą, drogą przez las. Zdarzało się również, że dzieci szkolne wychodziły przed księdza aż pod przejazd kolejowy (mniej więcej połowa drogi). Przynoszono wówczas od dróżnika kolejowego (pana Sworzeniowskiego) stół i krzesło, wokół których na ziemi siadały dzieci i w ten sposób, na wolnym powietrzu odbywały się lekcje religii. Normalnie nauka odbywała się w budynku szkolnym. Dopiero po usunięciu religii ze szkół przez władze oświatowe, lekcje prowadzono w domach prywatnych, a ostatecznie w budowanym punkcie katechetycznym.
♦ Jeśli chodzi o życie religijne na terenie samego Dębu, to odnotować należy, że już na kilkanaście lat przed wybuchem II wojny światowej mieszkańcy – szczególnie kobiety i dzieci – zbierali się przy miejscowej kapliczce bądź w mieszkaniach prywatnych, gdzie odprawiano nabożeństwa majowe, czerwcowe i różańcowe.
♦ Wspomnieć należy również o kapliczce przydrożnej, stojącej dotychczas obok szkoły. Nikt nie wie, kto i kiedy ją wybudował, ale prawdopodobną datą jest okres powstania styczniowego (lata 1863–1864). Ciekawy jest sposób jej budowy: to tzw. kapliczka słupowa, zbudowana wokół młodego dębu, którego wierzchołek został ścięty. We wnęce w górnej części znajdowała się do niedawna XIX-wieczna rzeźba przedstawiająca Chrystusa Frasobliwego (skradziona latem 1995 roku). Pod kapliczką zatrzymywały się zawsze kondukty pogrzebowe dębian odprowadzanych na cmentarz w Libiążu.
♦ W okresie powojennym istniał w Dębie chór młodzieżowy zorganizowany przez pana Stanisława Banasika. Chór ten przez kilka lat występował na nabożeństwach w Dębie oraz podczas uroczystości w kościele parafialnym w Libiążu.
♦ Pewien wpływ na życie religijne miała świetlica TSL (Towarzystwa Szkoły Ludowej), udostępniona mieszkańcom przez prezesa Stanisława Porwita. Tu, przed wybudowaniem kaplicy, odbywały się nabożeństwa oraz wystawiano jasełka, z którymi odwiedzano sąsiednie miejscowości (Jeleń, Dąbrowa Narodowa).
♦ Myśl o budowie kaplicy pojawiła się już po I wojnie światowej, ale dopiero w 1933 roku ukształtował się komitet budowy pod przewodnictwem ks. kanonika Franciszka Flasińskiego. W skład komitetu weszli: Stanisław Porwit, Władysław Smalcerz, Franciszek Foryciarz (sołtys), Stanisław Siwek, Stanisław Paliński i Paweł Smalcerz.
♦ Mieszkańcy Dębu samoopodatkowali się na pokrycie kosztów. Zadeklarowane składki wynosiły od 12 do 48 złotych miesięcznie. Gospodarze z końmi zapewnili bezpłatny transport. Budowę wspierał ks. Flasiński, przeznaczając na ten cel m.in. fundusze z kolędy. Plac pod budowę ofiarowali Wiktoria i Ludwik Szyjkowie.
♦ Budowę rozpoczęto 13 maja 1935 roku. Kierownikiem został Jan Nowak, mistrz murarski z Jaworzna, a prace wykonywali murarze z Płazy przy ogromnym wsparciu mieszkańców. Gdy fundusze się wyczerpały, a budynek stał w stanie surowym, pomocą służył prezes polskiej Spółki Obuwia „Bata” w Chełmku (pan Gebesam/Bergman). Fabryka dostarczyła materiały (cement, drewno) oraz wykonała drzwi i okna.
♦ Ołtarz wykonał stolarz z Libiąża, pan Helbin, a obraz Matki Boskiej z Lourdes namalował pan Szczepanik z Jaworzna. Ze starego kościoła w Libiążu przekazano sygnaturkę, dzwonek, mszał oraz mensę z relikwiami św. Jozafata. 9 maja 1936 roku (według zapisków S. Porwita i aktu erekcyjnego) nastąpiło poświęcenie kaplicy przez ks. Flasińskiego. Uroczystość zgromadziła ponad 5000 osób.
♦ W okresie okupacji kontakty z parafią w Libiążu były utrudnione przez stacjonującą przy drodze niemiecką artylerię przeciwlotniczą i posterunki Bahnschutzu. Mieszkańcy korzystali wówczas częściej z kościoła w Jeleniu. Po wojnie msze w Dębie odprawiano raz w miesiącu, a księdza dowożono bryczką przez las.
♦ W latach powojennych kaplica stała się za ciasna. W marcu 1974 roku otrzymano zezwolenie na remont. Ważnym momentem było upoważnienie wydane 9 stycznia 1975 roku przez ks. biskupa Karola Wojtyłę dla wikariusza ks. Józefa Chojnowskiego do zajęcia się rozbudową.
♦ W latach 1983–1987, pod okiem nowych proboszczów (ks. Stanisława Pieli, a potem ks. Stanisława Marchewki), wybudowano punkt katechetyczny. 11 października 1987 roku poświęcono sale katechetyczne. W 1988 roku połączono starą kaplicę z nowymi pomieszczeniami, co znacznie powiększyło przestrzeń modlitewną.

Powyższa kronika została opracowana na podstawie zapisków Stanisława Porwita, Kazimierza Porwita, a od 1999 roku prowadzona jest przez Krzysztofa Bolka.

Słów.kilka
Najważniejsze wydarzenia ostatnich lat to:
1991: Wizytacja kardynała Franciszka Macharskiego.
1996: Wizytacja biskupa Albina Małysiaka.
1998, 17 listopada: Nawiedzenie Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.
2005: Generalna wymiana okien na mahoniowe i nowych ławek.
2011: Znalezienie obrazu "Jezu ufam Tobie".

bibliografia